Ja. Sinds 29 mei 2026 heb je voor een beschermd monument een energielabel nodig bij verkoop, nieuwe verhuur en verlenging van een huurcontract. Een energielabel monument is hetzelfde label als voor elke woning: berekend volgens NTA 8800 en tien jaar geldig.
In het kort
- Het energielabel monumenten 2026 geldt voor rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten.
- Gebouwen voor erediensten blijven uitgezonderd.
- Energielabel monumenten verplicht, zonder minimumlabel.
Moet een monument nu ook een energielabel hebben?
Ja, een beschermd monument heeft sinds 29 mei 2026 een geldig label nodig zodra je verkoopt, opnieuw verhuurt of een huurcontract verlengt. De vrijstelling verviel door de Europese richtlijn EPBD IV. Bij een lopend huurcontract hoef je niets te doen, meldt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, 2026). Ook na een renovatie van 25% of meer van de woninginhoud is een label nodig, en de labelklasse hoort in je energielabel in advertentie. Zie ook de nieuwe regels energielabel 2026 en energielabel verplicht.
Wat is het verschil tussen een rijksmonument en een gemeentelijk monument?
Een rijksmonument wijst de RCE namens het Rijk aan, een gemeentelijk monument beschermt de gemeente. Nederland telt ongeveer 63.000 gebouwde rijksmonumenten (Rijksoverheid, 2026).
| Rijksmonument | Gemeentelijk monument | |
|---|---|---|
| Beschermd door | Rijk (RCE) | Gemeente |
| Label verplicht bij verkoop of verhuur | Ja | Ja |
| Minimumlabel | Nee | Nee |
Een energielabel rijksmonument is dus net zo verplicht als een energielabel gemeentelijk monument.
Welke maatregelen mogen in een monument voor een beter label?
Maatregelen die het monument niet zichtbaar aantasten zijn meestal haalbaar: dak- en vloerisolatie aan de binnenkant, voorzetramen, dun isolatieglas en een zuinigere installatie. Het standaardadvies op het label houdt geen rekening met monumentale waarden, dus vraag eerst bij je gemeente of je een vergunning nodig hebt. Bewaar facturen van eerdere isolatie: alleen aantoonbare maatregelen tellen mee.
Veelgestelde vragen
Wat kost een energielabel voor een monument?
Hetzelfde als voor elke woning: €349 inclusief btw tot 190 m², all-in. Daarboven komt €0,65 per extra m², dus 220 m² kost €368,50.
Krijg ik een boete zonder energielabel voor mijn monument?
Ja. Verkoop zonder geldig label levert een boete energielabel van de ILT op: €550 voor een particulier, €1.100 voor een rechtspersoon (2026).
Geldt het energielabel monument ook voor een kerk?
Nee, gebouwen voor erediensten blijven uitgezonderd. Voor een deel dat niet religieus wordt gebruikt, geldt de plicht wel.
Moet een gehuurd monument straks label D halen?
Nee. De eis van minimaal label D voor huurwoningen vanaf 2029 geldt niet voor beschermde monumenten (RCE, 2026).
Energielabel monument nodig? Zo regel je het
De opname doet een erkende energieadviseur . Je ontvangt het label binnen drie werkdagen.

